ابو القاسم سلطانى
442
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
داروهاى جديد است ( عقيلى خراسانى : 1 * ) ، جلب مسهلى قوى و مطمئن است . اگر آن را به مقدار زياد بياشامند موجب تحريك و هيجان شديد در معده و روده مىشود . تعفين مركب جلب معروف به ماء الحيات المائى ( - تنطور ژالاپ كمپوزه يا Eau de vie dallemand ) : ژالاپ 40 ، تربد 10 ، سقمونياى حلب 80 ، الكل 90 درجه 2960 - 5 تا 10 گرم آن را در يك مايع مناسب با 15 گرم شربت سنا يا شربت نرپرن بياشامند ( ناظم الاطباء : 2 * ) . مقادير خوراك : گرد ريشه 50 سانتىگرم تا 2 گرم ، رزين جلب 60 سانتىگرم ، تنتور جلب ( عرق آلمانى ) 10 الى 20 گرم ( صاحب مفتاح الادويه : 3 * ) . قسمت مورد استفاده : ريشه متورم و رزين گياه . تركيبات شيميائى : ريشه متورم گياه محتوى 18 - 7 درصد رزين موسوم به جالاب رزين Jalap resin است كه مركب از دو هتروزيد به اسامى كونولوولين Convolvulin 80 درصد و جالاپين 20 درصد مىباشد . 2 / 0 هيدروليز رزين را منوكونولووليك اسيد R hamnoconvolvulic acid ( % 74 ) تيگليك اسيد Tiglic acid ( % 9 ) . اگزوگونيك اسيد Exogonic acid ( % 7 ) ، ايزووالريك اسيد Isovaleric acid ( % 6 / 7 ) ، متيل اتيل استات اسيد Methyl ethyl acetate acid ( % 4 / 1 ) بدست مىآيد همچنين ريشه گياه محتوى آميدون ، موسيلاژ و صمغ مىباشد . خواص : مسهل قوى و به مقدار كم ملين . موارد مصرف : در يبوست ، هيدروپيزىهاى با منشاء قلبى ، خونروىهاى مغزى ، اورهمى ( دكتر ژان و لنه ) ، قولنج ، انگلهاى روده . منع مصرف : بيماران مبتلا به التهاب و ناراحتىهاى روده تداخل داروئى : با كالومل و مواد زيادكننده ترشحات صفرا اثر سينرژيسم دارد . ( 1 * ) - تلخيص از مخزن الادويه صفحه 197 ( 2 * ) - پزشكىنامه ، جلد اول صفحات 285 و 287